De Context
Tools for Collapse begint met een fundamentele vraag: wie kan ontsnappen als er een catastrofe plaatsvindt, en wie wordt gedwongen te blijven en de gevolgen te dragen? Het project speelt zich af in 2081 op het laaggelegen schiereiland Falsterbo in Zuid-Zweden en is gebaseerd op twee VN-scenario's: RCP 6.0, een emissietraject dat leidt tot een ernstige stijging van de zeespiegel, en SSP 4, een sociaaleconomisch scenario dat wordt gekenmerkt door een schrijnende ongelijkheid tussen een financiële elite met toegang tot middelen en veilige zones, en degenen die de ergste gevolgen van klimaatverandering moeten dragen. In Falsterbo materialiseert deze realiteit zich in Skyddsvallen, een 21 kilometer lange gemeentelijke dijk die is gebouwd om waardevolle eigendommen te beschermen. Door welvarende woonwijken af te sluiten en de buitenste zones permanent onder water te laten staan, verdeelt de barrière het landschap in een droge enclave en een onbeheerd, amfibisch landschap. Door dit verdeelde gebied als een vijandig testterrein te gebruiken, onderzoekt het project hoe de instrumenten en objecten die we ontwerpen nooit politiek neutraal zijn, maar actief bepalen of we de ecologische ineen
De Artefacten
Om deze uiteenlopende realiteiten te concretiseren, maakt het project gebruik van een vergelijkend, speculatief ontwerpkader, waarbij twee contrasterende gereedschapskits worden opgebouwd rond een gedeeld functioneel anker: het gereedschap. ESCAPE belichaamt geprivatiseerde ontkoppeling via Harbour, een satirisch luxe lifestylemerk. De suite bevat een op maat gemaakt, statusgericht reddingsvest, een AR-bril die het omringende wrak digitaal onherkenbaar maakt, een vectorkompas dat alleen voor evacuatie geschikt is, en een titanium fles met smeltwater van een gletsjer. Deze objecten bevinden zich in een mahoniehouten vitrine met de tekst "In geval van nood, breek het glas", waardoor rampenparaatheid een decoratief element in huis wordt.
De Kritiek
In de kern richt dit project zich op onze standaardreactie om weg te kijken van systemische crises en ze op te lossen door te consumeren. We trappen gemakkelijk in de valkuil van het solutionisme: de comfortabele illusie dat de klimaatverandering kan worden opgelost of voorkomen door slim ontwerp. Harbour drijft de spot met deze illusie en laat zien hoe luxe afwerkingen en merkkleding ons gemoedsrust bieden, terwijl we de wereld buiten onze muren negeren. Dit project daagt ook industrieel ontwerp uit als beroep en als onderwijsdiscipline. Door strakke, alledaagse producten naast de ruwe, gerecyclede gereedschappen van de Stayers te plaatsen, laat het werk zien hoe alledaagse objecten actief macht, privileges en menselijk handelen vormgeven. Het betoogt dat ontwerpers moeten stoppen met het produceren van het 'nieuwe' en zich moeten richten op de onglamoureuze realiteit van het draaiende houden van dingen. Tools for Collapse pleit voor een fundamentele reset: weg van het ontwerpen van persoonlijke vluchtroutes, en in plaats daarvan het bouwen van de gedeelde gereedschappen, onderlinge afhankelijkheid en zorggewoonten die nodig zijn om daadwerkelijk met de problemen om te gaan.
