Meer-dan-menselijke handelingsbekwaamheden
Dingen en design: de mens zet graag de wereld naar zijn of haar hand. Maar design is meer dan een 'collectible' handtas. Dingen hebben een enorme agency. Deze handelingsbekwaamheid stuurt het gedrag van mensen meer dan wij (willen) beseffen. Dingen, of ze nu biotisch (dieren, planten, ecosystemen) of levenloos (objecten, museumstukken, erfgoed) zijn, communiceren op allerlei manieren met ons, arme doven.
Hoe kunnen we de antennes beter afstellen op wat de dingen, met harde en zachte signalen, om ons heen te zeggen hebben?
De perplexiteit van dingen
Een methode om meer recht te doen aan de dingen en ze een stem te geven die door ons (beter) gehoord kan worden betreft het Parlement der Dingen. In dit concept van de Franse denker Bruno Latour krijgen meer-dan-menselijke actoren een stem die wordt vertolkt door menselijke woordvoerders die zich verdiepen in de 'perplexiteit' van een specifiek ding. Hieronder verstaan we niet alleen de vele dimensies en aspecten van een ding, maar ook de wijzen waarop dingen ons versteld, ons paf oftewel perplex doen staan.
Het gaat zeker niet alleen om onschuldige zaken: ook schurend erfgoed zoals het slavernijverleden (mensen als dingen) of de aantasting van biodiversiteit en klimaatverandering worden ter sprake gebracht, maar dan steeds vanuit het perspectief van de dingen.
Actief dialogeren met de dingen
De masterclass leert je hoe dingen meerstemmig met elkaar in dialoog kunnen gaan. Het raakt aan democratische vernieuwing als social design om te komen tot een meer gelijkwaardige vertegenwoordiging.
Plaats van handeling is de artistieke installatie van een parlement in het souterrain van het Van Abbemuseum. Bezoekers kunnen actief deelnemen als woordvoerder nadat ze uit een display van museumobjecten een keuze gemaakt hebben. Toeschouwers zijn eveneens welkom op de publieke tribune van het parlement.
Als uitgangspunt dient Immaterieel Unesco Erfgoed uit de regio. Na een introductie door Gerard Rooijakkers, die ook de arbitrage van dit proef-parlement zal doen, verdiepen de deelnemers zich in de materialiteit en perplexiteit van het door hen gekozen ding met een eerste verkennende voorstelronde. Daarna gaan de dingen met elkaar in gesprek.
