Shaping Offense

De Zitprotractor en de Buigprotractor

Het project begon niet bij de hand. Het begon bij de grenzen van beleefdheid zoals die zichtbaar worden in lichamelijke interacties in de ruimte — hoe iemands zithouding aanspraak maakt op gedeelde publieke ruimte, of hoe de hoek van een buiging in de Japanse cultuur nauwkeurige gradaties in sociale verhoudingen uitdrukt. De vraag was: hoe brengt het lichaam normen, respect en grensoverschrijding tot uitdrukking zonder woorden?

Uit dit onderzoek ontstonden twee meetinstrumenten. De Seat Protractor registreert in welke mate een lichaam ruimte inneemt die niet uitsluitend van hemzelf is. De Bowing Protractor legt de hoek vast waaronder eerbied wordt getoond. Beide nemen een instrument voor objectieve meting en richten het op iets dat zich juist aan objectiviteit onttrekt. Deze tegenstelling werd de methode van het project: als belediging niet vastgelegd kan worden, kan ze op zijn minst gemeten worden.

Acht Draagbare Messing Objecten

Tijdens het testen van een meetinstrument voor de hand vormde een van ons onbewust een middelvinger. Het gebaar was toevallig, maar stuurde het hele project in de richting van de hand.

Daaruit volgde het besef dat hetzelfde gebaar, afhankelijk van de culturele achtergrond, radicaal verschillende betekenissen kan hebben, en dat veel gebaren die we vandaag als beledigend ervaren niet voortkomen uit de hedendaagse populaire cultuur, maar terug te voeren zijn op veel oudere contexten. Acht van zulke gebaren werden geselecteerd en uitgevoerd in messing: gesneden plaatmateriaal, gebogen draad, vlak en leegte. Elk object functioneert tegelijkertijd als een instrument van registratie en als een middel van expressie, waarbij een lichamelijke handeling wordt vertaald naar een object met structuur en schaal.

Deze werken worden niet alleen bekeken — ze worden gedragen. Zonder uitleg trekken bezoekers ze aan en gebruiken ze op hun eigen manier, vaak heel anders dan wij hadden verwacht. Wanneer de culturele verwijzing wordt herkend, roepen de objecten een duidelijk gevoel van belediging op. Wanneer die context ontbreekt, worden ze gelezen als niets meer dan neutrale objecten.

Een Vertalend Woordenboek

De publicatie documenteert het volledige proces — van de oorspronkelijke gebaren en hun metingen tot de uiteindelijke draagbare objecten — en beschrijft de geschiedenis en culturele betekenis van elk van de acht gebaren in verschillende contexten.

Meer dan alleen documentatie is het woordenboek de plek waar onderzoek en ontwerp samenkomen. Het verandert een reeks afzonderlijke objecten in een systeem dat gelezen, vergeleken en begrepen kan worden, en maakt expliciet wat de objecten zelf bewust onuitgesproken laten.

Samen laten de drie onderdelen de complexiteit en plaatsgebondenheid van gebarencultuur zien. Belediging is geen inherente eigenschap; het is een betekenis die wordt geactiveerd door kennis, ervaring en culturele achtergrond. Dat is wat het project zichtbaar wil maken — belediging bestaat niet in de handeling alleen. Ze ontstaat in de ruimte tussen begrijpen en verkeerd begrijpen.