Ga naar de hoofdinhoud
17-25 October 2026

Tony - Refrigeration with evaporative cooling

Tony is gebaseerd op het principe van verdampingskoeling en koelt zonder elektriciteit voedsel dat niet in de koelkast bewaard mag worden.

Gepresenteerd door BioArt Laboratories

Dit project is nu gearchiveerd en was onderdeel van DDW23

Type evenement

Expositie

Stuffed Tony with separated food
Stuffed Tony with separated food
Lea Lorenz
De poreuze klei absorbeert het water uit de watertank en koelt de binnenkant af tot 13-17 °C door verdamping. De eenvoudige toepassing is bedoeld om gebruikers aan te moedigen na te denken over voedselopslag en hen te informeren over duurzamere consumptie.

Achtergrond

Tony is ontstaan uit een experimentele en wetenschappelijke benadering van het materiaal klei en bedoeld voor het correct bewaren van geselecteerde voedingsmiddelen. Het creëert een ideale bewaaromgeving voor voedsel waar een koelkast aan de ene kant te koud voor is en dat aan de andere kant sneller bederft bij kamertemperatuur. Sommige groenten en fruit zijn gevoelig voor kou en verliezen hun smaak als ze worden bewaard bij te lage temperaturen. De lagere temperaturen remmen ook de narijpingsprocessen. Ander fruit en groenten moeten gewoon voorzichtig bewaard worden. Voedingsmiddelen die bederven door verkeerde opslag vormen de meerderheid van de vermijdbare voedselverspilling. Met Tony geselecteerd blijven fruit en groenten langer vers dan ze in de koelkast of op het aanrecht zouden zijn.

Ontwerp en bouw

Fruit en groenten moeten over het algemeen apart van elkaar worden bewaard. Tony bestaat uit een aantal rechthoekige kleibakken van verschillende grootte die op elkaar gestapeld kunnen worden. Zo krijgt elke groep producten zijn eigen plek. Intensieve experimenten met verschillende soorten klei en kleimengsels hebben aangetoond dat een Raku klei en zandmengsel het water uit de watertank het beste absorbeert en een optimaal koelingseffect geeft. Elke kleicontainer bestaat uit een waterreservoir, een voedingsreservoir en een deksel. Dit heeft als voordeel dat elk kleicomplex onafhankelijk werkt en een eigen watertoevoer heeft. Het oppervlak van de buitenwand is subtractief bewerkt om het oppervlak te vergroten. Hierdoor kan er meer water verdampen en kan de binnentemperatuur sneller en verder dalen. Omdat sterk zonlicht of het staan naast een warmtebron de binnentemperatuur kan verhogen, kan de kleikoeler dankzij de houten constructie flexibel worden geplaatst op een handige plek in het huishouden.

Duurzaamheid en circulariteit

Noch bij de winning van de grondstoffen, de productie van Tony of het gebruik van het product komen stoffen vrij die schadelijk zijn voor het milieu. De Raku klei die voor de productie wordt gebruikt, komt uit de regio Westerwald in Duitsland, waardoor lange transportroutes worden vermeden en de CO2-uitstoot wordt verminderd. Keramiek wordt gemaakt door een mengsel van anorganische stoffen te bakken en is milieuvriendelijk. Na de productie worden de kleikoelers op de laagst mogelijke temperatuur van 1000 °C gebakken om een minimum aan energie te verbruiken. De Tony clay cooler is een object voor dagelijks gebruik. Daarom is hij stevig gebouwd om lang mee te gaan. Als de koeler echter niet meer intact of functioneel is, kunnen de kleikoelers worden gerecycled door ze te vermalen tot vuurvaste klei. De vuurvaste klei kan dan worden verwerkt in kleilichamen voor het maken van nieuwe koelers.
Large container filled with vegetables
Large container filled with vegetables
Lea Lorenz
Simple irrigation system from Tony
Simple irrigation system from Tony
Lea Lorenz
Tony while it soaks up the water
Tony while it soaks up the water
Lea Lorenz
Tony in his natural habitat
Tony in his natural habitat
Lea Lorenz

over BioArt Laboratories

Lea Lorenz heeft onlangs haar bachelor in industrieel ontwerp afgerond, waaruit Tony is voortgekomen. Als ontwerper ziet ze in het ontwerp van de voorwerpen die ons dagelijks omringen de mogelijkheid om hun productieproces, materiaalkeuze en functionaliteit in vraag te stellen en nieuwe benaderingen van oplossingen te genereren. Ze ziet het als haar taak om de eindige bronnen van onze planeet zo efficiënt mogelijk te gebruiken met het oog op de noodzakelijke verandering van onze levensstijl.

Uitgelicht in