The Energy Mediator

In een toekomst waar energie gedeeld wordt…

De energietransitie naar hernieuwbare energie groeit sneller dan onze huidige infrastructuur, wat leidt tot problemen zoals netcongestie (Brainport, 2024). Momenteel gaan tijd en geld naar kortetermijnoplossingen die inspelen op onmiddellijke menselijke behoeften, zoals het uitbreiden van de netcapaciteit om snelle brandjes te blussen. Om echter te reageren op de snelheid van de energietransitie, moeten we ons ook richten op meer toekomstbestendige oplossingen: onze bestaande systemen herontwerpen. In de nabije toekomst kunnen onze energiesystemen vereisen dat mensen bewuste keuzes moeten maken over het delen van elektriciteit. Dit roept belangrijke vragen op over wat een eerlijke verdeling van energie inhoudt. Moet iedereen dezelfde hoeveelheid energie krijgen? Geven we prioriteit aan bepaalde mensen tijdens energietekorten? Wat als het ijskoud is, maar er is slechts genoeg elektriciteit is om 3 van de 5 huizen te verwarmen?

Hybride intelligentie: Mens X (Explainable) AI (XAI)

In deze energietoekomst kan het gebruik van Artificial Intelligence een belangrijke rol spelen bij het aansturen van het net en het bepalen van de meest 'optimale' verdeling van elektriciteit. De black box-aard van AI maakt het echter vaak moeilijk voor mensen om te begrijpen waarom en hoe bepaalde beslissingen worden genomen, wat leidt tot een gebrek aan vertrouwen in deze systemen. Bovendien, hoe kunnen we er zeker van zijn dat de beslissingen van de AI door mensen als 'eerlijk' worden ervaren? Daarom is er behoefte ontstaan naar XAI-methoden, waarbij de besluitvorming van een AI transparanter kan worden gemaakt (Jangoan et al., 2024). Het stelt men in staat om het systeem te corrigeren én stimuleert reflectie op eigen aannames wanneer systeembeslissingen afwijken van verwachtingen. Als we onze kijk op de wereld openstellen voor niet-menselijke vormen van intelligentie, zoals AI, kunnen we dingen ontdekken die vaak over het hoofd worden gezien in onze mensgerichte visies (Rijssenbeek & Dirkzwager, 2023). We hebben collectieve intelligentie nodig die beide krachten bundelt: hybride intelligentie.

De Energy Mediator

Deze hybride intelligentie komt tot leven met de Energy Mediator. Het is een XAI-display met interactieve energie datapunten, geïnspireerd op analoge computertechnologie. Als hulpmiddel voor energiedeling in digitale energiegemeenschappen, opent de Energy Mediator de discussie over het beheer van energietekorten en -overschotten en behandelt het kwesties van rechtvaardigheid bij de verdeling van gedeelde middelen. In plaats van zich te richten op één muurvaste toekomst, is de Energy Mediator ontworpen om mensen te helpen met het navigeren door verschillende (onverwachte) transities in het energielandschap. Met behulp van een Systemic Design-methode faciliteert het continue samenwerking en verandering. Het helpt mensen om de effecten van bepaalde veranderingen te visualiseren en zich daaraan aan te passen — of die veranderingen nu voortkomen binnenin de energiegemeenschap of relateren aan externe factoren zoals politiek of klimaatverandering. Mensen moeten constant co-creëren om bij te blijven met een veranderende wereld, met een cruciale vraag in gedachten: Wat is een ‘eerlijke’ energieverdeling?