Het project
In het centrum van Roosdaal groeit een bijzonder bosproject van 7,5 hectare: het Dorpsbos. Dit bos houdt water vast op de flanken van de vallei, helpt overstromingsrisico’s stroomafwaarts te verminderen en vormt de start van de ontwikkeling van een levendig dorpshart voor Pamel.
Drie waterstrategieën geven het sponslandschap vorm: water bufferen en vasthouden, spons- en infiltratiebos, en waterinfiltratie. Elke waterstrategie vertaalt zich in een andere ruimtelijke typologie. Technische watermaatregelen worden zo zichtbaar en beleefbaar in het Dorpsbos, bijvoorbeeld door een natte hondenlosloopweide of een watertrap.
Maat-ontwerpers ziet het project als een laboratorium voor innovatieve ruimtelijke praktijken rond klimaatadaptatie en dorpsontwikkeling.
Idee
Geen offerte, geen wedstrijd, maar een kerstkaart vormde de start van dit project. In december 2022 engageerde Maat-ontwerpers zich: Geen kerstboom deze keer, maar een heel bos! Maat voert daad bij woord en plant een bos. Geen platcommercieel bedrijfsbos voor ons. We gaan opzoek naar een pilootproject waarbij we kunnen experimenteren en innoveren. Een project als laboratorium voor onze eigen werking, maar vooral om te kunnen inspireren en als hefboom voor verandering.
We leggen ons oor te luisteren en komen via Liesl Vanautgaerden van Departement Omgeving in Roosdaal terecht: het gemeentebestuur kocht er recent percelen aan om een bos te planten. Roosdaal gelegen naast Ninove, maar interessanter: gelegen op de flanken van de Dender. Bekend terrein voor Maat-ontwerpers. Maat bouwde tussen 2017 en 2022 immers mee aan het proces en ontwerpend onderzoek rond overstromingsrisico’s in de Dendervallei. Een project dat tot op vandaag zijn doorwerking heeft in het gebied onder de vorm van TOP Dender.
Sponsbos
Het dorpsbos vormt de start van de ontwikkeling van een sterk dorpshart voor Pamel. Het dorpshart wordt een sterke ecologische schakel, een spons vol van water en een publieke plek voor ontmoeting, spel en landschapsbeleving als meerwaarde voor bewoners.
Elke waterstrategie vertaalt zich hierbij in een andere ruimtelijke typologie. Technische watermaatregelen worden zo zichtbaar en beleefbaar doorheen het dorpsbos.
- De eerste waterstrategie zet in op het bufferen en vasthouden van water via uitgesproken ingrepen in het landschap. Zo creëren we bijvoorbeeld een wand dwars op de Nattemeersbeek om water op te houden. De wand ontplooit zich in een trappenpartij en biedt zo zitplek langs het wandelpad.
- In een tweede waterstrategie creëren we een spons- en infiltratiebos. Reliëfwijzigingen zorgen voor plekken die zich kunnen vullen met water. De ophogingen bebossen we. Door deze combinatie van waterplassen en bos fungeert de bodem als spons voor water.
- De derde waterstrategie zet in op het vasthouden, vertragen en infiltreren van water. Een gracht langs de fietsas verzamelt het water waarbij tussenschotten water ophouden en zo maximaal te infiltreren in de bodem.
