Wat als servies ons zou kunnen helpen om zelfstandig én verbonden te blijven?
Eten draait niet alleen om het stillen van honger. Het is een essentieel onderdeel van welzijn, het sociale leven en het samen genieten van tijd.
Met het ouder worden kunnen motorische en visuele beperkingen van een eenvoudige maaltijd een bron van stress en afhankelijkheid maken. Het morsen van eten en drinken, moeite hebben om eten op te scheppen of meer tijd nodig hebben om te eten – soms totdat de maaltijd koud is geworden – kan eten frustrerend en ongemakkelijk maken. Het ongemak en de schaamte die hierdoor ontstaan, kunnen ertoe leiden dat oudere volwassenen het eten in gezelschap vermijden en zich geleidelijk uit sociale situaties terugtrekken.
Veel producten die voor oudere volwassenen verkrijgbaar zijn, lijken op medische hulpmiddelen of kinderservies. Uit ons onderzoek bleek dat oudere volwassenen om precies deze reden het algemeen verkrijgbare plastic aangepaste servies afwijzen. JOYN speelt niet alleen in op functionele behoeften, maar ook op de behoefte aan vertrouwde, mooie alledaagse voorwerpen die ziekte of leeftijd niet benadrukken.
Over de JOYN-collectie
Speciaal gevormde borden maken het gemakkelijker om eten op te scheppen en helpen morsen te verminderen door gebruik te maken van de fysica van vloeistoffen. Hun geometrie leidt vloeistof naar het midden, terwijl een evenwichtige gewichtsverdeling meer controle biedt.
De verlengde rand creëert intuïtieve grijppunten, waardoor het bord gemakkelijker vast te houden, te dragen, door te geven en te kantelen is, bijvoorbeeld bij het eten van soep. De duidelijk voelbare vorm en randen helpen mensen met een visuele beperking of blindheid het bord veiliger en met meer vertrouwen te gebruiken.
Het grote handvat van de mok zorgt voor een veilige en comfortabele grip, terwijl extra ruimte aan de bovenkant morsen tijdens het dragen helpt voorkomen. Strategisch verzwaard bestek stabiliseert handbewegingen, vermindert lichte trillingen en biedt duidelijkere tactiele feedback, wat vooral waardevol is voor mensen met een visuele beperking.
De porseleinen onderdelen worden lokaal gemaakt in een kleine keramiekwerkplaats in Polen. Er worden ook versies ontwikkeld met gerecycled keramiek- en glasafval, waarbij inclusief ontwerp wordt gecombineerd met verantwoord materiaalgebruik lokale productie.
Onderzoek & co-design
Het ontwerpproces combineerde wetenschappelijk onderzoek met interviews, co-design en meerdere rondes van iteratieve gebruikerstests, waarbij feedback van gebruikers elke nieuwe versie van het prototype direct vormgaf.
De deelnemers waren onder andere mensen uit een Alzheimercentrum en lokale woonzorgcentra, waaronder mensen met neurodegeneratieve aandoeningen en hun verzorgers, evenals mensen met visuele beperkingen en aandoeningen die mobiliteit, coördinatie, motorische controle en handfunctie beïnvloeden.
In plaats van voor gebruikers te ontwerpen, werd JOYN samen met hen ontwikkeld. Hun ervaringen en feedback bepaalden de verhoudingen, het gewicht, de grip, de geometrie en het gebruik van de collectie.
Het proces blijft transparant en wordt openlijk gedocumenteerd op het Instagram-account van HAK Studio – van het eerste onderzoek en de prototypes tot gebruikerstests, mislukkingen en de uiteindelijke iteraties.
