Ontwerpende aanpak voor maatschappelijke opgaven
Eenzaamheid, woningnood, zorgtekort: maatschappelijke opgaven die niet door één partij of met een simpel stappenplan kunnen worden opgelost. Ze vragen om samenwerking en om andere manieren van kijken en werken. Daarom werken steeds meer overheden en ontwerpers samen. Ze brengen verschillende perspectieven bij elkaar, verbeelden nieuwe mogelijkheden, experimenteren in de praktijk en breken vastgelopen systemen open.
Drie jaar lang onderzocht De Publieke Ontwerppraktijk (PONT) hoe we zulke samenwerkingen verder kunnen helpen. In onze werkplaats ontwikkelen we kennis en tools voor iedereen die effectiever wil werken aan maatschappelijke opgaven.
Publieke Ontwerppraktijken
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wil creatieve denkkracht beter benutten bij het oplossen van complexe maatschappelijke vraagstukken. Daarom initieerde het De Publieke Ontwerppraktijk (PONT), een driejarig programma voor ontwerp in het publieke domein.
Een ontwerpende aanpak kan zorgen voor meer draagvlak en voor beleid dat effectiever en beter uitvoerbaar is. Door zich in te leven, mogelijkheden te verbeelden, te leren en te toetsen in de praktijk, werken ambtenaren en ontwerpers samen aan oplossingen waarbij niet de systeemwereld, maar de leefwereld van mensen centraal staat.
In de eerste twee programmajaren lag de focus op kennis vergaren en delen. We volgden achttien publieke ontwerppraktijken op de voet en ondersteunden ze waar nodig. Daarbij stond één vraag centraal: hoe zet je een ontwerpende aanpak goed in binnen een politiek-bestuurlijke context?
Van kennis naar praktijk
De kennis en inzichten uit deze publieke ontwerppraktijken maakten we breed beschikbaar via publicaties en leeraanbod. Ook ontwikkelde PONT concrete samenwerkingstools, vrij te gebruiken door iedereen die effectiever wil werken aan maatschappelijke opgaven.
In 2026, het laatste programmajaar, verschoof de focus naar het toepassen en toetsen van die kennis in de praktijk. PONT startte samen met partners drie Publieke Ontwerp Coalities. Daarin werken meerdere organisaties met een ontwerpende aanpak aan dezelfde maatschappelijke opgave. Door kennis, perspectieven en krachten te bundelen, onderzoeken ze hoe ze samen meer impact kunnen maken.
