Zoeken

Sluit zoeken
Dutch Design Awards 2021

MARKER WADDEN

Nieuwe archipel met nederzetting, ontworpen voor en door de natuur

Marker Wadden - Zicht op nederzetting, april 2021 — © Theo Baart

De Marker Wadden is een nieuw en robuust natuurgebied dat op innovatieve wijze met en voor de natuur ontwikkeld is. Het is een archipel van vijf eilanden, aangelegd met zand, klei en slib uit het Markermeer, die beschermd wordt door twee duinenrijen. Eén van de eilanden is toegankelijk voor publiek.

Focus op natuurontwikkeling en beleving

De Marker Wadden vormen een nieuw stuk Nederland. Door de aanleg van deze eilanden verbetert de waterkwaliteit van het Markermeer. In korte tijd is al een uniek water- en vogelparadijs ontstaan. De archipel dient de natuurontwikkeling en is daarmee een belangrijke onderzoeksbron. De off-grid nederzetting huisvest onderzoekers en beheerders én biedt ruimte aan toeristen.
De Marker Wadden bieden de ervaring van het sublieme: water, natuur, eindeloosheid en af en toe beschutting gaan hand-in-hand. Het landschapsplan biedt met duinen, aan de zuidwest- en noordwestzijde verbonden door een dam, beschutting tegen de golven. Daarachter komt een moeraslandschap tot ontwikkeling dat in open verbinding staat met het Markermeer. Door de aanleg van geleidelijke overgangen van land naar water worden essentiële habitats toegevoegd aan het systeem. Het stedenbouwkundig plan ensceneert het bezoek vanaf het open water en de ruimtelijke compositie van het ensemble van gebouwen. Het architectonisch idioom sluit hierbij aan. De familie van karakteristieke volumes heeft scherpe silhouetten, in een strenge geometrie geclusterd, waardoor de intimiteit en het contrast met het landschap wordt versterkt.

Innovatie

De Marker Wadden zijn een toonbeeld van integraal en duurzaam ontwerpen en bouwen. De integrale samenwerking tussen ontwerpers, bouwers en baggerbedrijf heeft tot innovatieve oplossingen geleid. Zo is een economische manier van landwinnen ontwikkeld door uit winputten te baggeren waarmee in etappes compartimenten van robuuste zanddammen zijn gevuld. Door het bodemmateriaal en zand te mengen, neemt het volume per saldo toe. Zo draagt het probleem ‘slib’ bij aan de oplossing. Duinenrijen faciliteren het ontstaan van moeras.
Het stedenbouwkundig plan is gemaakt in de vorm van een script, waarbij de beleving van de bezoeker centraal stond: van de openheid van het water naar de beschutting van de nederzetting.
De off-grid en low-impact wens leidde tot bijzondere vorm-, bouw-, transport- en materiaalkeuzes. Zo is de maat van de aan wal geprefabriceerde gebouwen aangepast aan de transportmiddelen die ze naar het eiland brachten. Door prefabricage was de impact van bouwactiviteiten op het eiland minimaal. Zonnepanelen zijn door de precieze vormgeving onnadrukkelijk aanwezig, de windturbine popt op indien nodig. Al het hout voor de bouw is afkomstig uit de bossen van Natuurmonumenten.

Play video
Play video

Over Ziegler|Branderhorst, Vista, Palmbout Urban Landscapes i.s.m. Frits Palmboom

Bij het ontwerp van de Marker Wadden waren drie ontwerpbureaus betrokken. Vista ontwierp het landschapsplan inclusief uitkijktoren en vogelhutten. Palmbout Urban Landscapes ontwierp i.s.m. Frits Palmboom het stedenbouwkundig plan. Ziegler|Branderhorst ontwierp de nederzetting en haar gebouwen.

Marker Wadden van boven — © Straystone_Peter Leenen

Maker Wadden - nederzetting (2020) — © Theo Baart

Marker Wadden - vlonderpad — © Theo Baart

Marker Wadden - nederzetting

Partners