Tegenstrijdigheid
Wat als het materiaal waarop we vertrouwen om ons tegen klimaatverandering te beschermen, hier tegelijkertijd aan bijdraagt?
Sandbag Castle maakt deze tegenstrijdigheid zichtbaar. Honderden ogenschijnlijke zandzakken zijn opgestapeld tot een kasteel, omringd door water. Een zandzak is een van de eerste verdedigingslinies tegen stijgend water; een kasteel is een eeuwenoud symbool van bescherming. Al deze zandzakken zijn in werkelijkheid van beton gegoten.
Beton is essentieel voor de infrastructuur die het moderne leven ondersteunt en beschermt: van woningen, bruggen en energie-infrastructuur tot waterkeringen. Tegelijkertijd veroorzaakt de productie van conventioneel cement en beton aanzienlijke CO₂-uitstoot. De zeespiegel stijgt en extreem weer zorgt ervoor dat de bescherming tegen water steeds urgenter wordt. Hierdoor zijn we afhankelijk van een materiaal waarvan de productie bijdraagt aan de klimaatverandering waartegen we ons juist moeten beschermen.
Sandbag Castle stelt niet voor om simpelweg te stoppen met het gebruik van beton. Het vraagt: met welk beton kiezen we ervoor onze toekomst te bouwen?
De toekomst is nu
Het goede nieuws is dat we niet op een oplossing hoeven te wachten. Beton- en cementtechnologieën met een lagere CO₂-uitstoot bestaan al. Sandbag Castle brengt meer dan tien benaderingen samen, die elk vanuit een andere invalshoek de milieu-impact van de bouw aanpakken.
Daaronder vallen gecalcineerde klei, SCM & mengsels (Q-Cem, BlueCalc, GROENR, SuperFine, ACT), geopolymeerbeton (RAMAC, XXX), gerecyclede of baggermaterialen (BlueFiller, BlueCalc, XXX, XXX), CO₂-benutting (Paebbl Rebond 300, Clim@Add), lichtgewicht wapening of aggregaten (MasterFiber, LECA M), ondersteunende additieven (MasterCO2re) en zelfherstellend beton (Penetron Admix, XXX).
Samen laten ze zien dat het verkleinen van de voetafdruk van beton niet betekent dat we moeten wachten tot een toekomstige technologie wordt uitgevonden, die bestaat al. De uitdaging is om van losse toepassingen naar grootschalige toepassing te gaan. Architecten, ingenieurs, ontwikkelaars, beleidsmakers en de bouwsector spelen hierin allemaal een rol. De toekomst van beton kan en moet vandaag beginnen.
Anders kijken
Mak’s werk vertrekt vaak vanuit een object, materiaal of vorm die op het eerste gezicht alledaags of onschuldig lijkt, en verschuift dit net genoeg om een andere werkelijkheid zichtbaar te maken. Wat vertrouwd lijkt, kan een illusie worden en verborgen tegenstrijdigheden en systemen van macht en extractie blootleggen.
In Sandbag Castle wordt het speelse beeld van een zandkasteel een verdedigingswerk. Wat op zandzakken lijkt, is eigenlijk beton en het materiaal waarop we vertrouwen voor onze bescherming draagt ook bij aan het probleem.
Mak wijst niet alleen aan wat er misgaat. Door onze blik subtiel te verschuiven, nodigt ze ons uit opnieuw te kijken en ons af te vragen wat we als normaal zijn gaan beschouwen. In plaats van klimaatverandering als een toekomstige dreiging te presenteren, plaatst Sandbag Castle de vraag in het heden. Het probleem is hier. De alternatieven zijn hier. De toekomst is nu.
Meer informatie over de gebruikte technologieën en materialen vind je in het colofon of op www.yvonnemak.com/sandbagcastle (nog niet live).
